Trainerstreurnis

Het beklemmende beeld van Fred Rutten in zijn kale flatje in een Eindhovense buitenwijk... De decemberduisternis werd er nog donkerder van.

© ANP

Ik ben normaliter niet zo vatbaar voor decemberdepressies, maar dit jaar had ik er op de valreep toch bijna eentje te pakken.

Op 27 december sloeg ik de Volkskrant open. Had ik niet moeten doen. Interview met Fred Rutten.

Het gesprek, met interviewer Charles Bromet, ging over de eenzaamheid, over het isolement, kortom, over de vraag of het het allemaal waard is. De kop boven het stuk (‘Is dit het allemaal waard?’) was wat dat betreft wel goed gekozen.

Klein en kwetsbaar

Ik heb het er de rest van de week moeilijk mee gehad. Voetbaltrainers moeten bars en stoer zijn: scheidsrechter Blom geen hand geven, geen genade. Die wil ik niet klein en kwetsbaar in de krant zien. Ik heb er moeite mee.

Alleen de begeleidende foto al: Fred Rutten in zijn appartementje in een Eindhovense buitenwijk, ver weg van zijn echte thuis. Zijn vrouw ziet hij weinig, lezen we. Fred zit aan een lange, donkere eettafel achter zijn laptop. Het appartement ziet er een beetje uit als een IKEA-showroom: klinisch, standaard, niets persoonlijks.

Daar zit Fred. Laptop. Stapel papieren ernaast. Aan een staande lamp hangt een slap, lichtgekleurd petje, waarvan ik me zo voorstel dat hij het opzet wanneer hij met een plastic tasje met twee lege frisdrankflessen naar de Albert Heijn wandelt om magnetronmaaltijden voor de komende dagen te halen.

Lullige positie

Fred Rutten bij hem thuis, in de schelle stilte piekerend over de opstelling, over de lullige positie van Orlando Engelaar, over zijn éigen lullige positie ook.

“Ik weet wat de club wil en ik weet wat ik zelf wil,” vertelt Rutten. Meer toelichting krijgen we in het artikel niet, maar een paar dagen later zou het hoge woord eruit komen: hij vindt het tijd worden dat PSV en hij ‘elkaar loslaten’. Dat gaat gebeuren aan het einde van het lopende seizoen, dat zijn beste als trainer van PSV moet worden, want zijn eerste twee seizoenen eindigden op de derde plaats.

In het artikel staan veel mooie observaties van auteur Charles Bromet die zo uit teksten van André Hazes hadden kunnen komen, geschikt als ze zijn om te worden gerangschikt in een straf rijmschema van het type a-a-b-b. Bromets zinnen zijn vooral geschikt als tweede zin van een rijmend koppeltje.

Een voorbeeld: “In het gordijn zit een opvallend grote scheur.” Dat kan mooi rijmen op: “Schat, wat bedoelde je nou met ‘sleur’?”

Of: “In de hoofdzakelijk lege boekenkasten liggen stapels oude VI’s.” Als je die een beetje comprimeert, zou hij kunnen volgen op: “Mijn bier is lauw, mijn pizza koud en vies.”

Mijn favoriete zin uit het stuk heb ik dan nog niet genoemd: “Omdat hij is vergeten boodschappen te doen, serveert Rutten bij de koffie een in stukjes gesneden Mars.”

Stille verdriet

Ik ging kapot toen ik dat las. Het was maar goed dat ik me even kon verschuilen achter de krant. Alle zinnen uit het Kerstverhaal en A Christmas Carol van Charles Dickens zullen voortaan een tintje bleker zijn.

Het stille verdriet van voetbalmannen die toch al geen praters zijn, de intense treurigheid van trainers die geen tijd hebben voor zoiets als een leven... Ik kan er niet tegen.

Ooit ging Wilfried de Jong op bezoek bij Dick Advocaat, om in een Haagse hotelkamer met hem te praten, bijvoorbeeld over de dood van zijn vader toen Dick een jonge jongen was. Je kon merken dat Advocaat niet vaak gesprekken voert over echte onderwerpen. Er kwamen tranen.

Dick bleek, temidden van alle voetbaldrukte, eigenlijk moederziel alleen te leven: de enige die hem op zijn hotelkamers in Korea of Rusland wel eens (vanaf een cd) een hart onder de riem stak, was Michael Bolton.

Dick Advocaat op een hotelkamer, stilletjes meeprevelend met Michael Bolton, zo’n beeld raak je niet makkelijk meer kwijt... tótdat je voor je geestesoog Fred Rutten een Mars in blokjes ziet snijden in het koude, ongezellige licht van appartement in Eindhoven, de korte tikken van het mes op de snijplank echoënd tussen de kale muren.

Dit jaar geen grappen over Fred Rutten, oké?