De magie komt uit de koffers

In de kantlijn van het bestaan is het een detail waarvan hoogstwaarschijnlijk alleen de uitgever gebaald zal hebben, onverklaarbaar blijft het.

© ANP

Eind november vorig jaar werd de ultieme biografie van Nederlands meest bekende en succesvolste wielrenner ooit in Den Bosch gepresenteerd en de NOS ontbrak.

Oké, er was een verslaggever ter plaatse voor een radio-item van een paar minuten, maar dat was dat. Gevraagd naar een verklaring vanuit Hilversum ging het over gebrek aan ruimte in de uitzending die dag vanwege de bestuurscrisis bij Ajax en de zelfmoord van de bondscoach van Wales. Het zal allemaal wel.

Toch, de verkoopcijfers waren ook toen al goed (voorinschrijvingen bij boekhandels) en dat zal, ondanks de stevige prijs, in feestmaand december niet minder zijn geworden. En terecht, want Joop Zoetemelk. Een open boek mag gelezen worden.

Al is het alleen om de drie hoofdstukken waarin een nu openhartige Joop voor het eerst en uitgebreid over zijn grote geheim praat. Dat zit zo: zijn eerste vrouw Françoise kampte jaren met een drankprobleem, wat tot bizarre huwelijksperikelen leidde.

Ondertussen zat de goedaardige Joop ook te veel verstrikt in het net van zijn schoonfamilie (die op een moment zelfs bij hem inwoonde) en liet hij het zich, als hij eens thuis was, allemaal gebeuren. Veel later zou hij tegen zijn (ex-)schoonvader zeggen: "Als ik jullie niet was tegengekomen had ik een veel betere carrière gehad."

Koffers

Mooi blijft de anekdote over het verkrijgen van het unieke materiaal dat dit boek (vooral visueel) hors catégorie maakt. Of Joop nog dingen van en over zijn loopbaan had overgehouden? "Ik heb niets bewaard, alles zit in die koffers."

Zijn eerste vrouw dus wel. Vier stuks, dertig kilo zwaar, vol foto’s, truien en andere wielermemorabilia. Maar ook; zijn geboortekaartje, familiefoto’s en zijn timmerdiploma. Joop wist dat ze ergens op zolder lagen, maar had werkelijk geen idee wat er in zat.

Wilde ze het liefst weggooien (!), maar stemde dan toch in dat het voor deze ene keer "naar buiten mocht." Inderdaad, met vier koffers naar een open boek.

Zoals het hoort komt zijn leven chronologisch voorbij (Joop ging pas met zestien jaar fietsen), ondergebracht in 65 hoofdstukken. Dat getal slaat op Joops leeftijd en is niet erg origineel. Maar op nu en dan een vlak, wat vergezocht en soms te gedetailleerd beschreven onderwerp om weer een hoofdstuk(je) mee te vullen, is dat eigenlijk alles aan kritiek.

Kan ook niet anders wanneer je de CV’s van de auteurs erop naslaat. Die zijn te lang en te goed gevuld om rommel af te leveren.

Bijna dodelijke val

Iedereen kent Joops wapenfeiten, uitgebreid lezen over zijn bijna dodelijke val op 22 mei 1974 in de eerste etappe van de Midi Libre zet dat allemaal in een ander daglicht. Wegens medisch falen scheert Joop langs de afgrond nadat hij een zware hersenvliesontsteking oploopt.

Zomaar wat cijfers van lotgevallen: negentig procent komt erdoor te overlijden, tien procent blijft zitten met beperkingen van de verstandelijke vermogens. En dan te bedenken dat dit vóór zijn allergrootste successen is geweest.

Voor zover een mens in twee zinnen samen te vatten valt, typeerde vijfvoudig Tourwinnaar Jacques Anquetil de wielrenner Joop wellicht het best: "De meeste mensen koersen om te kunnen leven. Joop leeft om te kunnen koersen."

Omdat dit boek de definitie van compleet overtreft, zorgen de afgedrukte cijfers voor het fundament onder dit citaat. In zijn vierentwintig jaar lange loopbaan fietste Joop uit Rijpwetering naar 428 (!) overwinningen. Of zoals Michael Boogerd ooit zei: "Overal waar ik rijd en waar ik in het rondeboek kijk, staat hij a-l-t-i-j-d op de erelijst. Ongelooflijk."

Cijfer: 8,5

Uitgever: L.J. Veen
ISBN-nummer: 9789020448320
Auteurs: Jacob Bergsma, Joop Holthausen, Peter Ouwerkerk
Pagina’s: 384
Prijs: 49,95 euro